40 năm đào tạo bậc trung học chuyên nghiệp

Ngay từ năm 1956, sau thời kỳ cải tạo XHCN, đất nước bước vào công cuộc khôi phục phát triển kinh tế ở miền Bắc và đấu tranh giải phóng miền Nam, Đảng và Nhà nước ta đã củng cố và phát triển giáo dục, đào tạo, với việc thành lập hệ thống các trường đại học, trung học chuyên nghiệp và dạy nghề. Trường Trung cấp Kỹ thuật III là một trong số những trường THCN được thành lập trong thời kỳ đó, với nhiệm vụ đào tạo và cung cấp nguồn cán bộ kỹ thuật cho ngành Công nghiệp Nhẹ buổi ban đầu.

Ngày đầu thành lập, Trường có trụ sở tại phố Hàng Sũ – thành phố Nam Định, với nhiều khó khăn, thiếu thốn về cơ sở vật chất, phương tiện, kinh nghiệm đào tạo. Tập thể cán bộ giáo viên, học sinh của Trường đã sát cánh cùng nhau vượt qua tất cả. Trường đã hợp tác với các chuyên gia Trung Quốc, Liên Xô, với các cơ sở sản xuất trong nước để xây dựng chương trình, bài giảng, tổ chức đào tạo những khóa học đầu tiên. Ba khoá đầu chỉ với gần 200 học viên ngành Dệt – Sợi, nhưng đó lại là những hạt giống quý, bởi ngay sau khi ra trường, những học viên này đã bắt tay vào việc xây dựng nhiều nhà máy, xí nghiệp đầu tiên của ngành Công nghiệp Dệt Sợi Việt Nam và từ đó, họ đã trưởng thành, nhiều đồng chí đã được giao đảm nhiệm những chức vụ quan trọng của Ngành, của Nhà nước. Khi về làm việc với Trường, nhiều đồng chí lãnh đạo cấp cao của các cơ quan trung ương đều xác định : Đây là một cái nôi đào tạo cán bộ cho ngành Công nghiệp Nhẹ buổi ban đầu.

Từ chuyên ngành Dệt – Sợi, Trường đã mở ra 13 chuyên ngành, gồm : Cơ khí, Lò hơi, Đường, Mỳ chính, Tinh bột, Muối, Giấy, Chế biến gỗ, Kiến trúc, Thiết kế hội hoạ… Quy mô đào tạo đã tăng hơn 500 học sinh/năm. Nhà trường được chuyển đến địa điểm 353 Trần Hưng Đạo và đổi tên thành Trường Trung cấp Kỹ thuật Công nghiệp Nhẹ. Một vinh dự lớn trong thời kỳ này là Trường đã được Bác Hồ chỉ đạo cho mang tên ngoại giao: “Trường Trung cấp Kỹ thuật Sekou Toure” – tương xứng với Trường Trung cấp Kỹ thuật Hồ Chí Minh của nước Cộng hoà Ghi Nê Bit Xao, do Tổng thống Sekou Toure đặt tên. Cơ sở vật chất của Trường đã được xây dựng khang trang, đẹp đẽ.

Năm 1965, để phù hợp với tình hình phát triển kinh tế của đất nước, sự lớn mạnh của Ngành, cũng như để chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ, leo thang ném bom miền Bắc, Nhà trường đã được tách thành 3 trường:

• Trường Trung học Kỹ thuật Cơ khí vật dụng Hà Bắc;
• Trường Trung học Kỹ thuật Muối Đồ Sơn Hải Phòng;
• Trường Trung học Kỹ thuật Dệt Nam Định.

Năm 1969, giặc Mỹ buộc phải ngừng ném bom miền Bắc, thầy và trò lại trở về Trường tiếp tục nhiệm vụ của mình, phát triển công tác đào tạo, phục vụ kịp thời cho công cuộc khôi phục và phát triển sản xuất của Ngành. Địa bàn tuyển sinh đ­ược mở rộng khắp miền Bắc, không những đào tạo hệ tập trung tại Trường, mà còn phát triển mạnh hệ tại chức, đại học chuyên tu, cung cấp cán bộ kỹ thuật cho các nhà máy trung ương và công nghiệp địa phương, điển hình là chương trình đào tạo phục vụ cơ khí nhỏ cho các tỉnh Nam Định, Hà Nam, Ninh Bình, Thái Bình…

Năm 1971, thực hiện chủ trương vừa nghiên cứu vừa đào tạo, Trường được nhập với Viện Công nghiệp Dệt Sợi thành Viện Dệt Sekou Toure. Công tác giảng dạy, học tập và nghiên cứu khoa học đó gắn kết với nhau đang trên đà phát triển thì cuối năm 1972, giặc Mỹ lại leo thang đánh phá miền Bắc lần thứ hai, một lần nữa, Trường lại phải đi sơ tán.

Bom Mỹ đã tàn phá Trường rất nặng nề, phá hỏng hầu hết nhà xưởng, phòng thí nghiệm và gây thương vong cho nhiều cán bộ, giáo viên. Đầu năm 1973, ngay sau khi Mỹ buộc phải ngừng ném bom miền Bắc lần thứ hai, thầy và trò lại trở về Trường bắt tay vào xây dựng lại từ đống đổ nát. Nhà trường đã nhanh chóng khôi phục, xây dựng lại giảng đường, nhà xưởng, phòng thí nghiệm để tiếp tục giảng dạy, học tập và nghiên cứu khoa học.

Năm 1975, sau khi miền Nam được hoàn toàn giải phóng, đất nước ta hoàn toàn thống nhất. Trước yêu cầu mới là nghiên cứu khoa học và đào tạo phải đáp ứng kịp thời cho cả hai miền, nên Viện Dệt Sekou Toure được tách ra thành Viện Công nghiệp Dệt Sợi và chuyển về Hà Nội (đồng thời thành lập thêm Phân viện tại Tp. Hồ Chí Minh) và Trường Trung học Kỹ thuật Dệt ở lại Nam Định có nhiệm vụ chi viện cán bộ, giáo viên cho các trường phía Nam.

Những năm từ 1975 đến đầu thập kỷ 90 thế kỷ trước là giai đoạn cả nước bước vào thời kỳ khắc phục hậu quả sau chiến tranh. Nền kinh tế nước ta bị khủng hoảng nghiêm trọng, đời sống nhân dân vô cùng khó khăn, đã ảnh hưởng lớn đến sự nghiệp giáo dục và đào tạo nói chung và Nhà trường nói riêng. Do mục tiêu đào tạo trung học chuyên nghiệp đứng trước nguy cơ bị phá vỡ do bị thu hẹp, Bộ Công nghiệp Nhẹ đã cho nhập Trường Trung học Giấy Việt Trì, Trường Cán bộ quản lý Bộ Công nghiệp Nhẹ và hệ Trung học May ở Trường May Dâu Keo (Gia Lâm) về Trường, với tên chung là Trường Kỹ thuật Công nghiệp Nhẹ Nam Định và sau đó vào năm 1991, được đổi tên thành Trường Kinh tế – Kỹ thuật Công nghiệp Nhẹ Nam Định.

Trong thời kỳ đặc biệt khó khăn này, Đảng uỷ và Ban Giám hiệu Nhà trường đã tập trung chỉ đạo khơi dậy tính tự lập tự cường, phát huy cao độ trí tuệ và tài năng của cán bộ, giáo viên, công nhân viên chức và học sinh sinh viên, nhằm tìm ra các giải pháp khắc phục khó khăn để ổn định đời sống và nghiên cứu đổi mới mục tiêu phát triển Nhà trường. Nhiều hoạt động sáng tạo đã được tiến hành rất sôi động, điển hình là phong trào “Đào tạo kết hợp”. Các chương trình đào tạo của Nhà trường gắn với sản xuất tại xưởng trường và các nhà máy, xí nghiệp trong Ngành. Hàng vạn sản phẩm đ­ược cung cấp ra thị trường mang lại hiệu quả kinh tế cao đã góp phần cải thiện đời sống của cán bộ giáo viên và học sinh, đồng thời nâng cao chất lượng đào tạo của Nhà trường. Địa bàn đào tạo của Trường được mở rộng đến các tỉnh Thừa Thiên – Huế, Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định… Nhà trường cũng đã đào tạo cho nước bạn Lào và Campuchia trên 200 cán bộ trung cấp kỹ thuật. Trong quá trình đào tạo kết hợp, Nhà trường đã chỉ đạo các bộ môn bám sát yêu cầu của sản xuất để đổi mới nội dung đào tạo, kiên quyết giữ vững và nâng cao chất lượng đào tạo bậc trung học chuyên nghiêp, đồng thời thai nghén những mục tiêu cao hơn, phù hợp với sự phát triển của kinh tế – xã hội. Vì vậy, Trường vẫn phát triển bền vững trong bối cảnh mà có nhiều trường trung cấp chuyên nghiệp phải giải thể hoặc xuống đào tạo nghề.

Có thể nói, giai đoạn này là giai đoạn tạo lập văn hóa truyền thống của Nhà trường, đó là: kiên định mục tiêu, đoàn kết sáng tạo, dám nghĩ dám làm, ý chí tiến công cách mạng, vươn lên không mệt mỏi, luôn luôn đi đầu và đổi mới, giữ vững kỷ cương nề nếp, đạo đức người thày. Do đó, Trường luôn đạt nhiều thành tích, là lá cờ đầu trong giáo dục chuyên nghiệp của ngành Công nghiệp Nhẹ và tỉnh Hà Nam Ninh.